Қазақстандық ғалымдар байытуға қиын кендерден алтынды алу тиімділігін арттыруға және бір мезгілде шикізатты қайта өңдеу шығындарын азайтуға қабілетті жаңа технологияны әзірледі, деп хабарлайды Zakon.kz.
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінде 2026 жылғы 20 мамырда әзірлеме зертханалық сынақтардан сәтті өтіп, одан әрі өнеркәсіптік енгізу үшін перспективалы шешім ретінде қарастырылып жатқанын айтты.
«Әзірлеме заманауи алтын өндірудің негізгі сын-қатерлерінің біріне – бай кен орындарының сарқылуына және кедей, құрамы күрделі кендер үлесінің өсуіне жауап болды. Дәстүрлі қайта өңдеу әдістері металды жоғары деңгейде алуды әрдайым қамтамасыз ете бермейді және көбінесе қымбат реагенттерді және технологиялық режимдерді қатаң сақтауды талап етеді», – деп атап өтті министрлікте.
Ал қазақстандық зерттеушілер бірден екі инновациялық технологиялық тәсілді – тотыққан және сульфидті алтын бар кендер үшін жеке-жеке ұсынды.
Тотыққан кендер үшін үйінді шаймалау алдында сутегі пероксидімен және/немесе натрий ацетатын қосу арқылы алдын ала өңдеу технологиясы әзірленді. Бұл алтынды алуды 7%-ға дейін, ал реагенттерді бірлесіп қолданғанда 10–14%-ға дейін арттыруға мүмкіндік берді.
Сульфидті кендер үшін ғалымдар бай гравитациялық концентрат алу және оны кейіннен қарқынды цианидтеу әдісімен қайта өңдеу тәсілін енгізді. Натрий ацетатын пайдалану алтынды алуды қосымша 4%-ға дейін арттыруға және қайта өңдеу қалдықтарындағы асыл металдың мөлшерін азайтуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, натрий ацетаты қымбат реагенттердің перспективалы ішінара баламасы ретінде қарастырылады, бұл технологияны экономикалық тұрғыдан тиімдірек етеді.
Жобаның жоғары ғылыми деңгейі халықаралық мойындаумен расталды. Зерттеулер нәтижелері бойынша алты ғылыми жұмыс, оның ішінде екі монография, сондай-ақ Scopus және Web of Science базаларында индекстелетін бірінші және екінші квартильдегі (Q1 және Q2) халықаралық ғылыми журналдарда төрт мақала жарияланды. Олардың қатарында – Mineral Processing and Extractive Metallurgy Review (Taylor & Francis), Mining, Metallurgy & Exploration (Springer Nature) және Heliyon (Elsevier).
Болашақта әзірлеушілер технологияны өнеркәсіптік апробациялау кезеңіне өтуді, сондай-ақ алтын кенді шикізаттың әртүрлі типтерін қайта өңдеу тиімділігін арттыру үшін жаңа реагенттік шешімдерді іздестіруді жалғастыруды жоспарлап отыр.
«Қазақстандық ғалымдардың әзірлемесі минералдық ресурстарды неғұрлым терең және экономикалық тиімді қайта өңдеуге, асыл металдарды алуды арттыруға және отандық тау-кен металлургия ғылымын дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашады», – деп қосты Өнеркәсіп министрлігінде.
Жоба «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК филиалы – «Қазмеханобр» өнеркәсіптік экология мемлекеттік ғылыми-өндірістік бірлестігінің мамандарымен, ғылыми жұмыс жөніндегі директордың орынбасары, асыл металдар зертханасының жетекші ғылыми қызметкері, PhD, қауымдастырылған профессор Бауыржан Сүрімбаевтың жетекшілігімен жүзеге асырылды.
Басқа жаңалықтар
Қазақстандық зауыттардан шыққан улы қалдықтарды өндіріске қайтарғысы келеді
Қазақстанда хромқұрамды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің жолын іздеуде
Қазақстанда хром қалдықтарына екінші өмір берілуі мүмкін
Қазақстанда хромды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің тиімді жолдары зерттелуде
Елімізде жылына 10,5 млн тонна мыс кенін өңдеуге арналған байыту технологиялары әзірленді
