Қазақстандық зауыттардан шыққан улы қалдықтарды өндіріске қайтарғысы келеді

02.09.2026

Ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар жұмысынан кейін мыңдаған тонна қалдықтар қалады, оларды сақтауға және бақылауға тура келеді. Бұл проблема әсіресе хром және ферроқорытпа өндірісі үшін өзекті, мұндағы техногендік шикізатта құнды компоненттер көп қалады, бірақ сонымен бірге ол экологиялық қауіпті болады.

Енді қазақстандық ғалымдар РҒА Орал бөлімшесінің Металлургия институтының әріптестерімен бірге осындай қалдықтарды қайта өңдеудің және пайдалы шикізатты өндіріске қайтарудың жолын іздейтін болады, деп жазады digitalbusiness.kz

Бұл мәселені тамаша ақыл иелері қолға алды

Екатеринбургтегі Ресей Ғылым Академиясының Орал бөлімшесінің Металлургия институтына (РҒА УрБ МИ) барған жұмыс сапары аясында «Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді өңдеу жөніндегі ұлттық орталығы» РМК-ның «Ж.Әбішев атындағы химия-металлургия институты» филиалының өкілдері болат және ферроқорытпалар зертханасының ұжымымен кездесу өткізді. Келіссөздер қорытындысы бойынша бірлескен жұмысшы тобы құрылды. Оған техника ғылымдарының докторы Александр Ким, PhD докторы, қауымдастырылған профессор Руслан Сұлтанғазиев және техника ғылымдарының докторы Олег Заякин кірді.

Неліктен ғалымдар хромды бөлек зерттейді

Хромның өзі әрдайым қауіпті емес – оның химиялық формасы үлкен маңызға ие. Мамандар алты валентті хромға – Cr(VI) ерекше көңіл бөледі. Оның қосылыстары адамдар үшін канцерогенді болып табылады, және де әсер тыныс алу жүйесіне, теріге, көзге, бауырға және бүйрекке теріс әсер етуі мүмкін.

Сондықтан да зерттеу міндеттердің бірі – өнеркәсіптік қалдықтарда хром қандай формада болатынын және оның ең қауіпті түрінің пайда болуын немесе таралуын қалай болдырмауға болатындығын түсіну.

«Кездесу қорытындысы бойынша біз нақты бірлескен жұмыс жоспарын анықтадық. Бірінші кезеңде қалдықтардың құрамы мен қасиеттерін егжей – тегжейлі зерттеу, хромның орналасу формаларын анықтау және осы негізде алты валентті хромның әсерін азайтуға және қалдықтардың құнды компоненттерін өңдеуге тартуға бағытталған ең тиімді технологиялық шешімдерді негіздеу қажет», - деп атап өтті Жұмысшы тобының қатысушысы Александр Ким.

Қалдықтармен не істемек

Зерттеулер Ақтөбе химия зауытының және Қазақстанның ферроқорытпа өндірісінің қалдықтарын, сонымен қатар, ғалымдар Первоуральск және Новотроицк кәсіпорындардың қалдықтарын қамтитын болады.

Алдымен ғалымдар жинақталған материалдардың химиялық құрамы мен қасиеттерін анықтауы керек. Содан кейін олар экологиялық белсенділігін төмендететін және бір уақытта құнды компоненттерді шығаратын технологияны іздейді. Бұл жобаны өнеркәсіп үшін қызықты ететін екінші сәт. Қалдықтарды залалсыздандыру және сақтау үшін алып тастау ғана емес, мүмкіндігінше шикізатқа айналдыру керек.

Бұл келешекте жинақталған қалдықтардың көлемін азайтып, қоршаған ортаға жүктемені азайтып, құрамындағы компоненттерді өндірістік циклде қайта пайдалануға мүмкіндік береді.

Әзірге жоба зерттелу сатысыгда.

Дереккөз: digitalbusiness.kz 

Басқа жаңалықтар

Қазақстандық зауыттардан шыққан улы қалдықтарды өндіріске қайтарғысы келеді

Қазақстандық зауыттардан шыққан улы қалдықтарды өндіріске қайтарғысы келеді

Қазақстанда хромқұрамды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің жолын іздеуде

Қазақстанда хромқұрамды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің жолын іздеуде

Қазақстанда хром қалдықтарына екінші өмір берілуі мүмкін

Қазақстанда хром қалдықтарына екінші өмір берілуі мүмкін

Қазақстанда хромды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің тиімді жолдары зерттелуде

Қазақстанда хромды қалдықтарды қауіпсіз өңдеудің тиімді жолдары зерттелуде

Елімізде жылына 10,5 млн тонна мыс кенін өңдеуге арналған байыту технологиялары әзірленді

Елімізде жылына 10,5 млн тонна мыс кенін өңдеуге арналған байыту технологиялары әзірленді

Егер сіз сыбайлас жемқорлыққа тап болсаңыз,
көрсетілген нөмірге қоңырау шалыңыз